De verschillen en overeenkomsten tussen Abe Lenstra en Muhammad Ali

Wat een verschil kan er in twee sportbiografieën zitten. De biografie over de Friese voetballer Abe Lenstra – in zijn tijd de meest besproken sporter van Nederland en tweemaal uitgeroepen tot Sporter van het Jaar in het begin van de jaren vijftig van de vorige eeuw – en de biografie over de boksende Amerikaan Muhammad Ali, ’s werelds meest bekende sporter tijdens zijn carrière in de jaren zestig en zeventig.


Bij Abe heb ik soms het idee alsof je bijna alle dagelijkse dingen meemaakt. Wat op mij op het laatst teveel van het goede wordt, ik ben bij pagina 165 van de 263 gestopt omdat ik toen het idee had Abe zijn karakter voldoende gezien te hebben en de dagelijkse dingen mij onderhand wat teveel werden. Zijn nukken en grillen worden volop beschreven, ook omdat hij de bekendste sporter van zijn tijd was zijn er veel kranten- en tijdschriften-artikelen aan hem gewijd, en dat biedt een leuke inkijk in Abe zijn gedrag en dat van de keuzeheren van het Nederlands Elftal. Bij Heerenveen was zijn positie onomstreden. Bij Oranje moest hij meer zijn best doen maar dat lukte – psychisch – niet altijd. Dat het soms niet lukte wordt regelmatig beschreven, ik wil dan altijd graag weten waarom het niet lukte. Die achtergronden blijven helaas onverteld, zo diep gaat het niet. Wat ik de schrijver overigens niet verwijd, ik ken hem als een zeer goede journalist bij de Leeuwarder Courant, soms is het ook gewoon onmogelijk die informatie van je onderwerp of de mensen uit zijn omgeving te krijgen. Want soms kunnen die mensen dat zelf ook simpelweg niet vertellen.

Bij Ali maak je bijna geen enkele dagelijkse belevenis mee en juist wel zijn psychologie. Zijn biografie is van het andere uiterste. Bij Ali gaat het over gevoel, over de uitdaging aangaan, jezelf in de ogen kijken, je grootste angsten en jezelf overwinnen. Bij Abe gaat het meer over de praktische zaken van het bestaan. Daarmee geeft zijn biografie meteen ook een mooi portret over het dagelijks leven in de tijd van Abe. Tijdgenoot Faas Wilkes vindt het hier in Nederland, nadat hij is teruggekeerd van buitenlands profvoetbalavontuur, maar kleinburgerlijk in Nederland. Kan ik mij in vinden.

Kleinburgerlijk, dat lijkt Muhammad Ali absoluut niet te zijn. Hij toont zich een groot spreker – redenaar – een groot denker en een groot sporter. Hoe goed hij in de dagelijkse dingen was verteld zijn biografie niet en dat is op zich we;l weer jammer. Van Abe leer je ook details kennen over hoe mensen over hem dachten en hoe hij zich in het normale leven – buiten de sport – gedroeg. Die details krijg je van Ali niet.

Van Abe krijg je ook zijn negatieve kanten – ijdelheid, de beste willen zijn en zo lang mogelijk mensen onder je houden en hen zo weinig mogelijk kansen geven boven je uit te groeien – te zien. Bij Muhammad is geen ruimte voor kanttekeningen. Het boek over Ali is dan ook geschreven tijdens zijn leven, dat van Abe na zijn overlijden. Dat scheelt een hoop, kan ik u vertellen, want ijdele topsporters zijn niet makkelijk. En ijdel zijn ze sowieso alletwee, dat is een duidelijke overeenkomst. Zo wordt van Abe verteld dat hij bij verliespartijen in tennis een blessure voorwendt en zodra hij wordt verslagen met atletiek (sprinten) houdt hij met deze sport op. Hij is een allround sporter die in zeer vele sporten goed is en de allergrootste van Nederland wordt in het voetbal.

Ali vertelt dat hij zijn vijanden – nu – lief heeft, dat hij het boksen heeft gebruikt om aandacht te vragen voor rechtvaardigheid in de mensenrechten en dan vooral qua gelijke behandeling van de donkere (zwarte) mens in Amerika. Zeker in zijn tijd was er nog sprake van discriminatie. Na zijn Olympische zwaargewichttitel mocht hij bijvoorbeeld in zijn dorp Louisville in Kentucky in een restaurant niet eten omdat zwarten daar niet werden bediend. Gelukkig is die rassenscheiding – mede door zijn toedoen – ten einde. Zeker nu Obama president van zijn land is geworden.

Hij heeft heel wat vijanden gemaakt – door dienstweigering omdat hij niet in Vietnam wilde vechten – maar weet op een fantastische manier zijn gevoel te verwoorden en zijn standvastigheid daarin. Hij is net wereldkampioen bij de professionals geworden, de titel wordt hem afgenomen en pas 3,5 jaar later mag hij weer boksen. Hij start een restaurant om zijn levensonderhoud te voorzien. Uiteindelijk komt alles goed en bij de Olympische Spelen van 1996 mag Muhammad Ali de Olympische vlam aansteken waarmee in Atlanta de Spelen beginnen, de hoogst denkbare eer. Ook zijn huidige gevecht met de ziekte van Parkinson komt naar voren – psychologisch, zonder dagelijkse details – en ook dat vind ik prachtig om te lezen.

Door blijven gaan, met liefde in je hart. Liefde voor jezelf, voor anderen, voor alles wat is. Dat boek past het meest bij mijn psyche, heb ik het snelst en zonder morren in één keer uitgelezen. het andere boek ging wat lastiger. Maar beide boeken hebben hun sterke kanten die ik van allebei absoluut niet had willen missen.

Daarom sluit ik graag af met een citaat van Ali, uit een toespraak die hij in 2003 samen met zijn dochter Hana heeft geschreven en door haar aan de Dalai Lama ten gehore is gebracht.

“We leven in een wereld die is vergiftigd door macht en rijkdom. We hebben landen die met elkaar in strijd zijn en volkeren die profiteren van zwakkere volkeren. Mannen en vrouwen worden gedood, gewond en uit hun vertrouwde omgeving weggerukt.
Ondanks alles wat we in onze geschiedenis hebben bereikt, moeten we de vrede nog verwerven.
Het is voor de meeste mensen gemakkelijker vuur met vuur te bestrijden, haat met haat, en onrechtvaardigheid met wraakzucht. Er komt een moment in het leven van ieder mens waarop hij eens goed naar zichzelf moet kijken en moet ophouden met zijn vinger te wijzen. We moeten ernaar streven vriendelijk te zijn tegen anderen, zelfs tegen degenen die we niet kennen. Door onzelfzuchtig te handelen inspireren we tot verandering.”

Advertenties
Published in: on december 27, 2009 at 20:58  Geef een reactie  
Tags: , , , , , ,

The URI to TrackBack this entry is: https://johanvogelzang.wordpress.com/2009/12/27/242/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: