En dat leverde toch weer nieuwe indrukken en nieuwe inzichten op. Zo blijkt die nu gepensioneerde en in het verleden altijd zo serieuze buschauffeur – en vader van een klasgenoot van mijn broer – ineens een licht ballorige grapjas te kunnen zijn. Schitterend! Of ik heb hem nooit zo kunnen/willen zien, of hij is sinds zijn pensioen meer zichzelf geworden en losgekomen van het juk van het smetteloos door het leven moeten gaan in verband met een kreukloos imago vanwege zijn baan en werkgever.

En dat mooie meisje – vrouw tegenwoordig – waar ik voorheen nooit contact mee kon maken (ook nooit echt geprobeerd, altijd van een afstandje want in principe ben ik geen held) groette mij ineens in woord en gebaar vriendelijk alsof ze me kende. En uiteraard groette ik vriendelijk terug. Ik zat nu in een rijdende auto en kon niet even uitstappen om een praatje te maken maar had dat anders uiteraard wel even gedaan. Voor een ‘social talk’ met natuurlijk op de achtergrond ‘you never know’. Nooit geweten dat ze van mijn bestaan wist!

En verder natuurlijk de bekende gezichten van mensen die je altijd hebt gegroet en mensen die je niet vaak of liever niet groet. Want ook slechte herinneringen komen boven want bij het opgroeien tot een zo volwassen mogelijk mens maak je vrienden en ook vijanden, zo win je wel eens en ook verlies je zo nu en dan. Grappig hoe zo’n moment/verhaal van vroeger in die ene tel dat je iemand ziet lopen meteen weer in je brein – en het gevoel van dat moment – in al zijn scherpheid opduikt.

Nu als volwassene probeer ik zo weinig mogelijk vijanden te creëren alhoewel ik van menigeen hoor dat zoiets onmogelijk is. Zoiets proberen – en tegelijkertijd compleet c.q. zoveel mogelijk mezelf blijven – is voor mij toch wel een mooie uitdaging. En ook wel weer frustrerend wanneer zoiets niet lukt. Dan betekent een vijand ineens ook nog eens voor mij persoonlijk een nederlaag, dus eigenlijk een dubbel negatief gevoel. Dus probeer ik mezelf het leven makkelijker te maken door dat gevoel van nederlaag los te laten. Mediteren, kalm worden op de Boeddhistische wijze, helpt daarbij weet ik uit het verleden.

‘Everything rises and passes away’. Alles is een golfbeweging en het leven gaat altijd door. Dus wees maar gewoon jezelf, sta op goede voet met iedereen en leef het leven zoals het zich aandient. Al teveel zorgen en verwijten maken kan ten koste gaan van je kwaliteit van leven en dat is natuurlijk nooit de bedoeling.

Zo levert zo’n dagje in mijn geboortedorp weer heel wat stof tot nadenken op en is het uiteindelijk toch ook weer een bevestiging van de weg die ik wil gaan. Al is het een weg van ups en downs. En dat goede voornemen van weer beginnen met mediteren, ga ik binnenkort maar weer eens vertalen naar daadwerkelijke actie. Voor een ‘calm and peacefull mind’. Ohm.

Tja, let it be, niet druk over maken Genieten. Lekker relaxed, vet en chil en zo. Niet benoemen, want dan kan het ook weer weg zijn, dat de zorgen die net waren weggestopt het weer overnemen… Maar die zorgen, die zorgen wel voor zichzelf, die laat ik me nu even niet bezorgen. Sjabab sjaboen, wat gewoon, eenvoudig en simpelweg gelukkig zijn al niet kan doen!

Zeker nu de temperaturen in Nederland tropisch zijn, komt de nacht ook weer in beeld als werkterrein. Net als in Mediterrane oorden: ‘s ochtends werken, ‘s middags siësta en ‘s avonds werken. Heb het vandaag gedaan en het bevalt me prima. Hasta luego.

De man die ik tegenkwam werkt bij een bekend (familie)schildersbedrijf in Sneek. Ik heb niet met hem overlegd over dit verhaal, dus ik zal zijn naam uit privacy-overwegingen niet noemen. Zijn burn-out is inmiddels voorbij. Bij mij is het bijna zover, heb af en toe nog een terugval. Ik vertelde hem dat ik begin vorig jaar dacht: een paar weekjes rust en dan ben ik er weer. En dat het toch echt wel een jaar duurde voordat ik in elk geval weer aan het werk kon en dat weer aan kon. Sinds maart dit jaar werk ik weer. In loondienst ditmaal, scheelt behoorlijk wat kopzorgen in vergelijking met eigen bedrijf.

De schilder is een bijzonder iemand. Atheneum gedaan, daarna universitaire studie en uiteindelijk besloten zich het meest happy te voelen als schilder. De studie ‘voor niks’ geweest. Althans, zo lijkt het vaak voor de buitenwacht. Voor hem is het niet voor niks geweest, in die periode is het voor hem duidelijk geworden wat het beste bij hem past. Hij heeft plezier in wat hij doet, ook omdat hij anderen plezier schenkt. Hij maakt mensen gelukkig want knapt huizen, hekwerken en bruggen op met zijn schilderwerk. En dat geeft hem veel meer voldoening dan het werk dat hij zou hebben gedaan na zijn universitaire studie.

Zijn ervaring: rust nemen en… nee durven zeggen. Dat is een hele goede tip realiseerde ik mij meteen, want met mijn eigen bedrijf kon en wilde ik de laatste jaren nooit nee zeggen tegen een opdracht. Dat kon financieel-technisch ook niet meer toen ik besloot de groei van het bedrijf te tonen met een fraai (gehuurd) kantoorpand in het centrum van Sneek. En dus raakte ik wel eens een klant kwijt als ik teveel opdrachten had aangenomen en het me niet lukte enkele deadlines te halen. En dan verlies je dus klanten, je verliest zelfvertrouwen en de sneeuwbal die een lawine kan worden is in de maak.

De schilder is er sterker uit gekomen. Bewuster. Ik hoor van verschillende kanten dat dat kan. Dat hoor ik ook van een goede bekende c.q. vriendin. Toen ze haar huidige man leerde kennen had hij ook een burn-out. Ze schrijft over die periode: “Veel praten, ook met een psycholoog, rusten, durven doen wat je wilt enzovoort.  Viel niet altijd mee….. ” Volgens haar komt iedereen die zoiets heeft gehad er sterker uit. Ik heb ook professionele hulp gezocht, uitgerust, en ik durf te stellen dat ik bijna weer de oude creatieve ik ben. Maar ik ben er nog niet helemaal.

Zal denk ik moeten durven mijzelf te zijn, accepteren dat ik niet aan alle verzoeken kan voldoen, niet iedereen te vriend kan houden. Maar makkelijk is dat zeker niet, ook niet voor mijn omgeving. Want standaard zal ik (helaas) nooit worden en dat is wel eens lastig te begrijpen. Ik begrijp het zelf ook lang niet altijd. Maar ik zal het toch maar gewoon doen, het is waar ik mij happy bij voel en waarbij ik op mijn best ben.

Als er één sport is die nog steeds gigantisch over het paard wordt getild, dan is dat zonder twijfel dat spel met elf tegen elf en een bal: balletje trap. Hele volksstammen gaan deze zomer hun ego weer ophangen aan de resultaten van hun nationale team bij het Europees kampioenschap. Pas als jouw land een prijs wint, kun je trots over straat in het landstenue, anders kun je beter thuis blijven. En als jouw land wint mag je je buitenlandse buurman uitlachen, anders word je zelf misschien uitgelachen.

Belachelijk toch, dat de prestaties van elf andere mensen van invloed zijn op jouw persoonlijke gevoel van eigenwaarde. Een mens mag er sowieso trots op zijn mens te zijn, niemand is toch meer of minder dan een ander? De een kan wat beter voetballen dan de ander, een ander is beter in het oplossen van complexe rekensommen, weer een ander heeft kwaliteiten als directeur van een bedrijf en weer een ander is perfect aan de lopende band.

Over dat type werk wordt nogal eens geringschattend gedaan, maar ik heb als scholier gemerkt dat intelligentie geen garantie is voor hard kunnen werken aan een lopende band om in snel tempo tulpenbollen van modder te ontdoen. Ik ben niet geschikt voor dat werk, maar dat maakt nog niet dat ik mij meer of beter voel dan die mensen omdat ik toevallig als afgestudeerd HBO’er dezelfde boodschappen haal. Ik ben alleen anders, zoals alle mensen gelukkig van elkaar verschillen.

Iemand die aan een lopende band werkt mag dus net zo trots over straat lopen als iemand die in een winkel werkt of iemand die directeur is. Want ieder mens is mens en niemand is meer of minder waard. Daarom is het nog wel fantastisch als Nederland Europees kampioen voetbal zou kunnen worden, dat is best een prestatie voor een klein land als het onze tussen Europese grootmachten als Duitsland, Spanje, Italië, Engeland en Frankrijk. Daar mogen onze 15 miljoen landgenoten dan best trots op zijn.

Maar ook zonder een prijs mag er trots zijn, elk leven heeft waarde. Omdat er meer in het leven is dan voetbal. Zo is er nog altijd honger in de wereld en ongelijkheid. Door waanideeën van zoveel mogelijk winst worden werknemers afgeknepen en raken ze aan een burn-out of simpelweg ongelukkig. Terwijl het veel beter is om precies zoveel geld te verdienen dat je gelukkig kunt leven. Dat je ook nog tijd hebt voor vrouw en kinderen en voor vrijetijdszaken zoals zelf een potje voetbal spelen – of een andere sport doen want er zijn wel honderden andere sporten- of ernaar op televisie kijken. Nog luxere bekleding in de auto lijkt mij niet iets om mij te pletter voor te werken, om maar iets te noemen.

Voetbal mag zeker niet ten koste van andere zaken gaan, het mag niet worden volgehouden tegen alle prijs. Zo kwam het Duitse voetbalweekblad Kicker in januari naar buiten met een onderzoek waaruit blijkt dat het Europese clubvoetbal met een schuld van zeven miljard (!) euro kampt. Wat wil je ook, als een club als Barcelona een speler als Edgar Davids 1,2 miljoen euro (!) betaalt voor het spelen van een half (!) seizoen. Laat een AHOLD-topman zoveel geld verdienen en niemand koopt meer zijn dagelijks eten bij die supermarktketen.

In Nederland zijn de salarissen van de voetballers al naar beneden gegaan: een goede zaak. Friesland gaat daarin weer enigszins voorop, gelukkig zijn er hier mensen die hun verstand gebruiken, want Sportclub Heerenveen heeft sinds januari zelfs psychologen ingehuurd om het leefpatroon van haar voetballers te bestuderen, om te bekijken wat ze van de rest van de wereld weten. Ook dat is weer een goede zaak, zodat ze begrijpen dat ze zich gewoon het leplazarus moeten voetballen voor de centen die zij verdienen. Omdat andere mensen dat ook doen en die mensen betalen met hun seizoenskaart en via de sponsoring van de bedrijven in de business-lounge, de salarissen van de spelers. Als de voetballers dat niet willen moeten ze geen voetballer worden, iedereen heeft een keuze. Waarbij ik ook wil opmerken dat ik niet per definitie een voorstander ben van hard werken. Ik ben wel Calvinistisch opgegroeid, maar dat past niet bij mijn innerlijk gevoel. Ik wil persoonlijk in mijn leven niet alleen gewerkt hebben, maar ook geleefd, hoe moeilijk dat soms ook is.

Maar in elk geval: ik hoop van harte dat Nederland deze zomer in Portugal Europees kampioen wordt, want de spelers hebben de intrinsieke kwaliteiten daarvoor. Net zoals ik hoop dat de volleybalheren olympische kwalificatie afdwingen en dat Pieter-Jan Postma uit Terkaple als zeiler naar de Olympische Spelen weet te gaan. Want als je met hem praat of verhalen over hem leest kom je erachter dat talent alleen niet voldoende is. Uiteindelijk gaat het om de wilskracht en – bij het voetbal om het samenspel, iets voor elkaar over willen hebben – als de winst moet worden binnengehaald. En als dat lukt dan zal ik ook meejuichen en misschien ook wel meedrinken en dronken worden. Maar ik zal alleen de wedstrijd zelf bekijken en hooguit een half uur eerder een voorbespreking op de televisie. Alle maanden en weken die er daarvoor aan zendtijd en krantenpapier aan worden besteed c.q. verspild zijn aan mij niet besteed. Laat ze eerst maar eens gaan voetballen!

Was liefde maar leven
En niet om het even
Als een loffelijk streven
Maar echt
Elke tel, elke dag

Liefde voor jou,
Liefde voor alles
Liefde voor het geven
Liefde voor het leven

Daar zou ik werkelijk
Ja werkelijk,
Mijn leven voor willen geven

JV, januari 2010

Het geluk zien en vinden in alles wat je meemaakt, wat er met en om jou heen gebeurt, vind ik echt het allermooiste geschenk wat er is. Dat ik dat kan zien, kan voelen. Dat gun ik iedereen. Vroeger was ik niet zo snel tevreden, zoals ik dat toen noemde. Daarin heb ik gelukkig een groei doorgemaakt. Ik luisterde vooral naar anderen, totdat ik besloot dat het tijd werd naar mij zelf te luisteren.

Door diegenen van de grote gebaren wordt het geluk zien in kleine gebaren afgedaan als ‘snel tevreden’, ‘kort door de bocht’ ook wel. Gelukkig werkt het zo niet en wordt het pas makkelijk zodra je weet hoe je het doet. Dan is het wel makkelijk. Als je het eenmaal kunt.

En dan geeft het zoveel blijheid, zoveel geluk, zo’n goed gevoel. Wat wel weer lastig is, vind ik, is dat gevoel over te brengen in een relatie met iemand anders. Vooral met iemand met wie je dagelijks leeft. Ik weet niet waarom, maar dan lukt het me niet dat over te brengen. Alhoewel, al schrijvende en denkende denk ik dat ik maar op ga houden met proberen anderen te proberen in te laten zien hoe mooi het is ‘gewoon’ gelukkig te zijn. Want pogingen tot overtuigen leidt tot frustraties bij mij en misschien ook wel bij diegenen aan wie ik het vertel. Want zo vaak heb ik gehoord: ‘jij hebt makkelijk praten’. Laat dat nou net niet zo zijn. Want het leven is voor mij helaas ook niet makkelijk.

Maar in het leven kun je gelukkig wel grotendeels zelf keuzes maken in wat je doet. Sowieso kun je altijd zelf bepalen wat je denkt, dat is de allergrootste vrijheid. Dat je zelf kunt bepalen dat je gelukkig bent. Dat je gelukkig kunt zijn met iets dat oogt als niets, als klein. Heerlijk. Niets is heerlijker dan dat. Dat te kunnen, is volgens mij het hoogste goed. Het grootste goed. Dat is genieten met een grote G.

jv

De beste wensen voor het nieuwe jaar. Iemand uit Oudega Wymbritseradiel wenste mij een aantal jaren geleden een Gelukkig Nieuwhaar toe, dat heb ik dit jaar op nieuwjaarsdag bij de nieuwjaarsduik in het IJsselmeer bij Oudemirdum meteen maar even ludiek vorm gegeven. Ook destijds in Oudega overigens al, toen in andere haarkleur. Er zijn zoveel manieren om het leven kleur te geven, gelukkig. Heel veel plezier toegewenst met je eigen bestaan en nogmaals de beste wensen.

(Uitsnede afkomstig van foto op website www.hegegerzen.nl)

Wat een verschil kan er in twee sportbiografieën zitten. De biografie over de Friese voetballer Abe Lenstra – in zijn tijd de meest besproken sporter van Nederland en tweemaal uitgeroepen tot Sporter van het Jaar in het begin van de jaren vijftig van de vorige eeuw – en de biografie over de boksende Amerikaan Muhammad Ali, ‘s werelds meest bekende sporter tijdens zijn carrière in de jaren zestig en zeventig.

Bij Abe heb ik soms het idee alsof je bijna alle dagelijkse dingen meemaakt. Wat op mij op het laatst teveel van het goede wordt, ik ben bij pagina 165 van de 263 gestopt omdat ik toen het idee had Abe zijn karakter voldoende gezien te hebben en de dagelijkse dingen mij onderhand wat teveel werden. Zijn nukken en grillen worden volop beschreven, ook omdat hij de bekendste sporter van zijn tijd was zijn er veel kranten- en tijdschriften-artikelen aan hem gewijd, en dat biedt een leuke inkijk in Abe zijn gedrag en dat van de keuzeheren van het Nederlands Elftal. Bij Heerenveen was zijn positie onomstreden. Bij Oranje moest hij meer zijn best doen maar dat lukte – psychisch – niet altijd. Dat het soms niet lukte wordt regelmatig beschreven, ik wil dan altijd graag weten waarom het niet lukte. Die achtergronden blijven helaas onverteld, zo diep gaat het niet. Wat ik de schrijver overigens niet verwijd, ik ken hem als een zeer goede journalist bij de Leeuwarder Courant, soms is het ook gewoon onmogelijk die informatie van je onderwerp of de mensen uit zijn omgeving te krijgen. Want soms kunnen die mensen dat zelf ook simpelweg niet vertellen.

Bij Ali maak je bijna geen enkele dagelijkse belevenis mee en juist wel zijn psychologie. Zijn biografie is van het andere uiterste. Bij Ali gaat het over gevoel, over de uitdaging aangaan, jezelf in de ogen kijken, je grootste angsten en jezelf overwinnen. Bij Abe gaat het meer over de praktische zaken van het bestaan. Daarmee geeft zijn biografie meteen ook een mooi portret over het dagelijks leven in de tijd van Abe. Tijdgenoot Faas Wilkes vindt het hier in Nederland, nadat hij is teruggekeerd van buitenlands profvoetbalavontuur, maar kleinburgerlijk in Nederland. Kan ik mij in vinden.

Kleinburgerlijk, dat lijkt Muhammad Ali absoluut niet te zijn. Hij toont zich een groot spreker – redenaar – een groot denker en een groot sporter. Hoe goed hij in de dagelijkse dingen was verteld zijn biografie niet en dat is op zich we;l weer jammer. Van Abe leer je ook details kennen over hoe mensen over hem dachten en hoe hij zich in het normale leven – buiten de sport – gedroeg. Die details krijg je van Ali niet.

Van Abe krijg je ook zijn negatieve kanten – ijdelheid, de beste willen zijn en zo lang mogelijk mensen onder je houden en hen zo weinig mogelijk kansen geven boven je uit te groeien – te zien. Bij Muhammad is geen ruimte voor kanttekeningen. Het boek over Ali is dan ook geschreven tijdens zijn leven, dat van Abe na zijn overlijden. Dat scheelt een hoop, kan ik u vertellen, want ijdele topsporters zijn niet makkelijk. En ijdel zijn ze sowieso alletwee, dat is een duidelijke overeenkomst. Zo wordt van Abe verteld dat hij bij verliespartijen in tennis een blessure voorwendt en zodra hij wordt verslagen met atletiek (sprinten) houdt hij met deze sport op. Hij is een allround sporter die in zeer vele sporten goed is en de allergrootste van Nederland wordt in het voetbal.

Ali vertelt dat hij zijn vijanden – nu – lief heeft, dat hij het boksen heeft gebruikt om aandacht te vragen voor rechtvaardigheid in de mensenrechten en dan vooral qua gelijke behandeling van de donkere (zwarte) mens in Amerika. Zeker in zijn tijd was er nog sprake van discriminatie. Na zijn Olympische zwaargewichttitel mocht hij bijvoorbeeld in zijn dorp Louisville in Kentucky in een restaurant niet eten omdat zwarten daar niet werden bediend. Gelukkig is die rassenscheiding – mede door zijn toedoen – ten einde. Zeker nu Obama president van zijn land is geworden.

Hij heeft heel wat vijanden gemaakt – door dienstweigering omdat hij niet in Vietnam wilde vechten – maar weet op een fantastische manier zijn gevoel te verwoorden en zijn standvastigheid daarin. Hij is net wereldkampioen bij de professionals geworden, de titel wordt hem afgenomen en pas 3,5 jaar later mag hij weer boksen. Hij start een restaurant om zijn levensonderhoud te voorzien. Uiteindelijk komt alles goed en bij de Olympische Spelen van 1996 mag Muhammad Ali de Olympische vlam aansteken waarmee in Atlanta de Spelen beginnen, de hoogst denkbare eer. Ook zijn huidige gevecht met de ziekte van Parkinson komt naar voren – psychologisch, zonder dagelijkse details – en ook dat vind ik prachtig om te lezen.

Door blijven gaan, met liefde in je hart. Liefde voor jezelf, voor anderen, voor alles wat is. Dat boek past het meest bij mijn psyche, heb ik het snelst en zonder morren in één keer uitgelezen. het andere boek ging wat lastiger. Maar beide boeken hebben hun sterke kanten die ik van allebei absoluut niet had willen missen.

Daarom sluit ik graag af met een citaat van Ali, uit een toespraak die hij in 2003 samen met zijn dochter Hana heeft geschreven en door haar aan de Dalai Lama ten gehore is gebracht.

“We leven in een wereld die is vergiftigd door macht en rijkdom. We hebben landen die met elkaar in strijd zijn en volkeren die profiteren van zwakkere volkeren. Mannen en vrouwen worden gedood, gewond en uit hun vertrouwde omgeving weggerukt.
Ondanks alles wat we in onze geschiedenis hebben bereikt, moeten we de vrede nog verwerven.
Het is voor de meeste mensen gemakkelijker vuur met vuur te bestrijden, haat met haat, en onrechtvaardigheid met wraakzucht. Er komt een moment in het leven van ieder mens waarop hij eens goed naar zichzelf moet kijken en moet ophouden met zijn vinger te wijzen. We moeten ernaar streven vriendelijk te zijn tegen anderen, zelfs tegen degenen die we niet kennen. Door onzelfzuchtig te handelen inspireren we tot verandering.”

Dit is de kerstbal zoals ik’m gisteren ook al wilde laten zien. Soms heb je wat oefening nodig om tot het beste resultaat te komen. Deze foto heeft net als de (regen)tranen van gisteren ook een donkere kant, maar straalt toch vooral meer hoop uit. Zowel het goud als het licht zijn in een tint die meer warmte uitstraalt.

Een mooie metafoor voor het leven. Een donkere kant is er helaas altijd, maar het warme gouden licht van de hoop manifesteert zich op een grotere wijze dan het donker. Met de wolken op de achtergrond geeft het een heerlijk gevoel, alsof je zelf in de wolken bent.

Lokkich nijjier, gelukkig nieuwjaar, veel liefde en geluk gewenst en kracht om met de donkere momenten om te gaan en uiteindelijk het licht te zien en te ervaren. Klik met de muis op de foto als je’m over je hele scherm wilt zien.